Ana sayfa / Edirne / Rotalar
Edirne'nin 155 günü: Balkan Savaşı'nın yası
Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Editör rotası Yas ve anma

Edirne'nin 155 günü: Balkan Savaşı'nın yası

1912–13'te 155 gün kuşatılan, açlık ve salgınla boğuşan, 26 Mart 1913'te düşen ve dört ay sonra geri alınan Edirne'de bir gün: savunmayı yöneten Şükrü Paşa'nın anıt mezarı, esir düşen askerlerin anıldığı Sarayiçi'ndeki Balkan Şehitliği, karargâh olarak kullanılan Hıdırlık Tabyası ve hikâyenin Lozan'la kapandığı Karaağaç. Duraklar arası taksiyle ya da araçla gidilir.

Süre1 gün
Yürüyüş≈ 2 km
Durak4
Bilet0
AP

AnatoliaPass editörleriYas ve anma koleksiyonu · son kontrol 23 Ekim 2026

4 bölümde hikâye

Kuşatmadan Lozan’a

Bölüm 1Kuşatma

Birinci Balkan Savaşı'nda Bulgar ve Sırp orduları 3 Kasım 1912'de Edirne'yi kuşattı. Kale komutanı Mehmed Şükrü Paşa'nın yönettiği savunma 155 gün sürdü; şehir açlık, soğuk ve salgın hastalıkla boğuşurken çevresindeki tabyalarda çarpışmalar sürdü.

Bölüm 2Düşüş ve esaret

Edirne 26 Mart 1913'te teslim oldu ve on binlerce asker esir alındı. Sarayiçi'nde tutulan esirlerden 10.000 ila 20.000 kişinin soğuktan, hastalıktan ve açlıktan öldüğü tahmin ediliyor. Her yıl 26 Mart, Balkan Şehitlerini Anma Günü olarak anılıyor.

Bölüm 3Geri dönüş

İkinci Balkan Savaşı'nda Osmanlı ordusu 21 Temmuz 1913'te Edirne'yi geri aldı. Şükrü Paşa 1916'da İstanbul'da öldü; naaşı 1998'de Edirne'ye getirilerek savunduğu tabyalardan Kıyık'taki anıt mezara kondu.

Bölüm 4Lozan ve Karaağaç

Edirne, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1920–1922 arasında yeniden Yunan yönetiminde kaldı. 1923'teki Lozan Antlaşması'yla Meriç'in batısındaki Karaağaç ve çevresi de savaş tazminatı karşılığında Türkiye'ye bırakıldı. Karaağaç'taki Lozan Anıtı ve müzesi bu son bölümü anlatıyor.

1 / 4
Saygı kuralları
  • Şehitliklerde, mezarlıklarda ve anıtlarda sessiz ol: burada insanlar hâlâ yakınlarını anıyor.
  • Mezarların üstüne basma, anıtlara çıkma; mezar taşlarının ve adların önünde poz vererek fotoğraf çekme.
  • Dua eden, çiçek bırakan ya da ağlayan kimseyi fotoğraflama; tören varsa görevlilerin yönlendirmesine uy.
  • Tabyaların toprak sırtlarına ve siper duvarlarına çıkma; yalnızca açık yollarda yürü.

Yas ve anma (grief tourism), kaybı anmak ve yası paylaşmak için gidilen yerleri gezmek demek: şehitlikler, savaş mezarlıkları, anıtlar, tarihi mezarlıklar ve afetlerin hafıza müzeleri. Buradaki her yer resmî olarak ziyarete açık bir anma alanı; insanların hâlâ yasını yaşadığı çok yakın tarihli acıları ve tartışmalı yerleri bu koleksiyona almıyoruz. Bu yerlerde birileri hâlâ yakınını anıyor: sessiz ol, poz verme, dua eden kimseyi fotoğraflama.

Kendi versiyonunu yap
  1. 1

    Şükrü Paşa Anıtı ve Kıyık Tabyası

    Başlangıç: Edirne merkezin ≈ 3 km doğusu, Kıyık; taksiyle ≈ 10 dk · 40 dk kal

    Kuşatmanın doğu cephesindeki tabyalardan Kıyık'ta 1998'de açılan anıt mezar. İstanbul'da Merkez Efendi Mezarlığı'na gömülen Şükrü Paşa'nın naaşı Temmuz 1998'de buraya getirildi; heykeli, mezarı ve tabyanın toprak örtülü siperleri yan yana. Her yıl 26 Mart'taki anma töreni burada yapılır.

    Şükrü Paşa Anıtı ve Kıyık Tabyası
    Fotoğraf: Muratero / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5

    Anıt Mart 2024'te restorasyona alınmıştı; açık olup olmadığını gitmeden kontrol et.

  2. 2

    Balkan Şehitliği · Sarayiçi

    Taksiyle ≈ 10 dk (≈ 3 km), kuzeybatıya, Tunca kıyısı · 30 dk kal

    14 Ocak 1994'te açılan anıt mezar, kuşatmada ve esarette ölen askerler için yapıldı; on iki blokta 100 subay ve 400 erin adı yazılı. Önünde Tankut Öktem'in Mehmetçik heykeli, kabartmalar Metin Yurdanur'un. Sarayiçi, şehrin düşüşünden sonra esirlerin tutulduğu ve binlercesinin öldüğü yer.

    Balkan Şehitliği · Sarayiçi
    Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
  3. 3

    Hıdırlık Tabyası · Balkan Tarihi Müzesi

    Taksiyle ≈ 15 dk (≈ 5 km), batıya, Yıldırım Mahallesi · 75 dk kal

    Kuşatma sırasında Şükrü Paşa'nın karargâhı olan, Edirne'nin en büyük tabyalarından biri. 30 Aralık 2021'de Balkan Tarihi Müzesi olarak açıldı: karargâh odalarında Balkan Savaşı günlükleri ve Kızılay'ın savaştaki çalışmaları canlandırmalarla anlatılıyor, koridorlarda çatışma sesleri duyuluyor. Terasından bütün şehir görünür.

    Hıdırlık Tabyası · Balkan Tarihi Müzesi
    Fotoğraf: Balkanique (kırpıldı) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Müzenin broşürüne göre her gün açık; kışın 08.30–17.30, yazın 08.30–19.00. Güncel saatleri gitmeden kontrol et. (Fotoğraf: 2018, açılıştan önceki restorasyon sırasında.)

  4. 4

    Karaağaç · Lozan Anıtı ve eski gar

    Taksiyle ≈ 10 dk (≈ 5 km), güneye, Tunca ve Meriç köprülerinden · 45 dk kal

    1890'da açılan gar, Türkiye'den Avrupa'ya giden trenlerin son durağıydı; 1971'de yeni gar açılınca kullanılmaz oldu ve bugün Trakya Üniversitesi'nin binası. Önündeki Lozan Anıtı 19 Temmuz 1998'de açıldı; üç sütunu Anadolu'yu, Trakya'yı ve Karaağaç'ı simgeliyor. Anıtın yanındaki Milli Mücadele ve Lozan Müzesi, şehrin 1920–22 yıllarını ve Lozan'ı anlatıyor.

    Karaağaç · Lozan Anıtı ve eski gar
    Fotoğraf: Dosseman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Müzenin saatlerini gitmeden kontrol et.

Bir günün daha mı var? Bursa.

İstanbul dışında

≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik

Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.

Haritada gör

Yürüyenler ne diyor

Bu rotada check-in yapan gezginler puan verebilir. Başkası veremez.

Toplulukta sor

Henüz puan yok

Bu rotayı yürüyen ilk gezginlerden biri ol. Sorun ya da önerin varsa toplulukta paylaş.

Rotayı yürüdükten sonra uygulamadaki check-in ile puan verebilirsin. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayına alınır.

Başka rotalar

Sıradaki gün

Bütün rotalar