Ana sayfa / İstanbul / Rotalar
Sumner-Boyd ve Freely’nin beşinci ve altıncı tepeleri, Karagümrük’ten Yavuz Selim’e
Fotoğraf: R Prazeres / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Tarihçi rotası

Sumner-Boyd ve Freely’nin beşinci ve altıncı tepeleri, Karagümrük’ten Yavuz Selim’e

Fatih’ten batıya, şehrin beşinci ve altıncı tepelerine: Sinan’ın son yıllarına denk gelen Nişancı Mehmet Paşa Camii, bugün futbol sahası olan Aetios Sarnıcı, mozaikleriyle Pammakaristos (Fethiye Camii), içi parka dönen Aspar Sarnıcı ve Haliç’e bakan Yavuz Selim Camii. Hilary Sumner-Boyd ile John Freely’nin Strolling Through Istanbul (1972) kitabındaki on üçüncü yürüyüşten derledik; saatleri, molaları ve pratik notları biz ekledik.

SüreYarım gün (≈ 4 saat)
Yürüyüş≈ 3 km
Durak5
Bilet0
HS

Kaynak: Hilary Sumner-Boyd (1913–1976) ve John Freely (1926–2017)Strolling Through Istanbul (1972) kitabının 13. bölümündeki yürüyüşten derlendi · son kontrol 26 Ekim 2026

Bu rota, adı geçen kişinin yayımlanmış önerisinden AnatoliaPass editörlerince derlenmiştir; saatler, molalar ve pratik notlar bize aittir. Kişinin AnatoliaPass’i önerdiği ya da onayladığı anlamına gelmez.

4 bölümde hikâye

Yedi tepenin ikisi

Bölüm 1Kitap ve yazarları

Hilary Sumner-Boyd 1913’te New York’ta doğdu, orada ve İngiltere’de okudu; ömrünün büyük kısmını İstanbul’da, Robert College’da ders vererek geçirdi ve 2 Eylül 1976’da bu şehirde öldü. John Freely 1926’da Brooklyn’de doğdu; fizikçiydi, 1960’ta Robert College’da ders vermek için İstanbul’a geldi ve ömrü boyunca İstanbul’un, Osmanlı’nın ve bilim tarihinin üzerine onlarca kitap yazdı; 2017’de öldü. İkisinin birlikte yazdığı Strolling Through Istanbul 1972’de İstanbul’da Redhouse Press’ten çıktı ve gözden geçirilmiş baskılarla bugün de basılıyor.

Bölüm 2Yedi tepeli şehir

Strolling Through Istanbul tarihi yarımadayı Roma gibi yedi tepeye ayırarak gezer. Beşinci tepe, Haliç’e bakan sırtta Yavuz Selim Camii’nin durduğu yerdir; altıncı tepe ise kara surlarına yakın, Karagümrük ve Edirnekapı’nın bulunduğu yükseltidir. Kitabın on üçüncü yürüyüşü Fatih’ten başlar ve bu iki tepenin arasında dolaşır.

Bölüm 3Bizans’ın açık sarnıçları

Bizans şehri su için surların dışından gelen kemerlere ve büyük açık sarnıçlara güvenirdi. 5. yüzyılda yapılan üç büyük açık sarnıcın ikisi, Aetios ve Aspar, bu rotanın üstündedir. Osmanlı döneminde ikisinin de içine bostanlar ve evler yerleşti, ‘çukurbostan’ diye anıldılar; biri bugün stadyum, öbürü park.

Bölüm 4Manastırdan camiye

Yürüyüşün ortasındaki Pammakaristos, fetihten sonra bir süre Ortodoks Patrikhanesi’ne ev sahipliği yaptı; 1591’de camiye çevrildi. Kitap bu bölümde Bizans’ın son döneminin sanatıyla Osmanlı’nın klasik dönemini aynı birkaç sokakta yan yana gösterir: bir yanda Sinan’ın son camilerinden biri, öbür yanda altın zeminli mozaikler.

1 / 4
Saygı kuralları
  • Camilere omuzları ve dizleri örten kıyafetle gir; kadınlar başını örter, ayakkabılar girişte çıkarılır.
  • Namaz vakitlerinde ve cuma öğlesinde camilerin içi ziyarete kapanır; bu saatlerde avluda bekle ya da bir sonraki durağa geç.
  • Türbelerde ve hazirelerde sesini alçak tut, mezar taşlarına oturma ya da yaslanma.
  • Dua edenleri ve mahalle sakinlerini izin almadan fotoğraflama.
  • Karagümrük ve Çarşamba sakin, muhafazakâr mahalleler; sokaklarda sesini alçak tut, evlerin ve dükkânların önünde fotoğraf çekmeden önce izin iste.
Kendi versiyonunu yap
  1. 1

    Nişancı Mehmet Paşa Camii

    Başlangıç: Fatih Camii; Fevzi Paşa Caddesi boyunca batıya, sonra Nişanca Caddesi’ne ≈ 12 dk · 30 dk kal

    Kitap bu yürüyüşü Fatih’ten başlatır; ilk durak Karagümrük’teki bu camidir. Kapısındaki kitabeye göre 1584’te başlanıp 1589’da bitirildi; Sinan 1588’de öldüğü için camiyi kalfası Davud Ağa’nın tamamladığı düşünülür. Kubbenin sekiz ayağa oturduğu ferah iç mekân, klasik dönemin olgun bir örneği; kapının üstündeki III. Murad tuğrasının tasarımı, nişancı olan banisine atfedilir.

    Nişancı Mehmet Paşa Camii
    Fotoğraf: R Prazeres / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; vakitleri gitmeden kontrol et.

  2. 2

    Aetios Sarnıcı · Vefa Stadı

    ≈ 7 dk, kuzeybatıya · 15 dk kal

    Bizans döneminde yapılmış, bir zamanlar şehrin en büyüklerinden olan açık sarnıç. Osmanlı döneminde içi bostana dönüştü, 1928’den beri de futbol sahası: Karagümrük ya da Vefa stadı diye bilinir. Sahanın çevresinde yükselen taş duvarlar sarnıcın eski sınırlarını gösterir.

    Aetios Sarnıcı · Vefa Stadı
    Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Stat çoğu gün kapalıdır; duvarları çevre sokaklardan görürsün. Maç günlerinde çevre kalabalık olur, fikstürü gitmeden kontrol et.

  3. 3

    Fethiye Camii · Pammakaristos

    ≈ 8 dk, doğuya, Çarşamba yönüne · 45 dk kal

    Meryem Ana’ya adanmış Pammakaristos Manastırı’nın kilisesi; fetihten sonra bir süre Ortodoks Patrikhanesi oldu. 1591’de camiye çevrildi ve III. Murad döneminin zaferlerinin anısına Fethiye adını aldı. Yandaki şapel (parekklesion) ayrı bir müze bölümü: altın zeminli mozaikleriyle İstanbul’da Ayasofya ve Kariye’den sonra en çok Bizans mozaiğinin bulunduğu yer.

    Fethiye Camii · Pammakaristos
    Fotoğraf: Chris06 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Müze bölümünün açık olduğu günler ve giriş ücreti değişebilir; cami bölümüne namaz vakitlerinde girilmez. Gitmeden kontrol et.

  4. 4

    Aspar Sarnıcı · Sultan Selim Çukurbostanı

    ≈ 7 dk, güneydoğuya · 20 dk kal

    5. yüzyılda yapılan, kenarları yaklaşık 150 metreyi bulan açık sarnıç; adını Bizans’ın güçlü generali Aspar’dan alır. Osmanlı döneminde içine bostanlar ve evler yerleşti, Sultan Selim Çukurbostanı diye anıldı. Bugün içinde park, oturma yerleri ve çay ocakları var; sarnıcın yüksek duvarları parkın kenarında hâlâ ayakta.

    Aspar Sarnıcı · Sultan Selim Çukurbostanı
    Fotoğraf: Nick-D / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
  5. 5

    Yavuz Selim Camii

    Sarnıcın kuzey kenarından ≈ 3 dk · 45 dk kal

    Beşinci tepenin üstünde, Haliç’e bakan teras üzerindeki cami. I. Selim adına yapılan ve 1522’de tamamlanan yapı, tek büyük kubbesi ve sade iç mekânıyla erken klasik dönemin özgün örneklerindendir. Bahçedeki türbede Yavuz Sultan Selim yatar. Caminin yanındaki terastan aşağıda Fener, karşıda Hasköy ve Haliç’in uzun koyu görünür.

    Yavuz Selim Camii
    Fotoğraf: R Prazeres / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; türbenin ziyaret saatlerini gitmeden kontrol et.

Bir günün daha mı var? Bursa.

İstanbul dışında

≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik

Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.

Haritada gör

Yürüyenler ne diyor

Bu rotada check-in yapan gezginler puan verebilir. Başkası veremez.

Toplulukta sor

Henüz puan yok

Bu rotayı yürüyen ilk gezginlerden biri ol. Sorun ya da önerin varsa toplulukta paylaş.

Rotayı yürüdükten sonra uygulamadaki check-in ile puan verebilirsin. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayına alınır.

Başka rotalar

Sıradaki gün

Bütün rotalar
Çok yakında satışta

Satış açılınca haber verelim

Ödeme altyapımızı tamamlıyoruz. E-postanı bırak, bilet satışı açıldığı gün tek bir e-posta gönderelim.