İlber Ortaylı'nın Konya rotası, Sultanhanı'ndan Alanya'ya
Selçuklu’nun en görkemli kervansarayından Konya’nın medreselerine, Beyşehir Gölü kıyısındaki Eşrefoğlu Camii, Kubadabad Sarayı ve Hitit anıtı Eflatunpınar’a, oradan Toroslar’ı aşıp İbradı ve Akseki üzerinden Alanya’ya inen üç günlük yol. Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın 2017 ve 2025’te Hürriyet’te önerdiği yoldan derledik; saatleri, molaları ve pratik notları biz ekledik.
Süre3 gün (araçla)
Yürüyüş≈ 550 km yol
Durak10
Bilet0
PD
Kaynak: Prof. Dr. İlber Ortaylı (1947–2026)Hürriyet’teki iki yazısında (2017 ve 2025) önerdiği güzergâhtan derlendi · son kontrol 26 Ekim 2026
Bu rota, adı geçen kişinin yayımlanmış önerisinden AnatoliaPass editörlerince derlenmiştir; saatler, molalar ve pratik notlar bize aittir. Kişinin AnatoliaPass’i önerdiği ya da onayladığı anlamına gelmez.
Prof. Dr. İlber Ortaylı (1947–2026) Konya’nın güneyine, Beyşehir Gölü’ne ve Toroslar’a iki ayrı yazıda döndü. 13 Ağustos 2017’de Hürriyet’te yazdığı yazın kalan günleri için gezi önerilerinde Konya Ereğlisi’nin de bilinmesi gerektiğini, Beyşehir Gölü’nün kıyısındaki Kubadabad Sarayı’nı, gölün öbür yakasındaki Eşrefoğlu Camii’ni ve Hitit anıtı Eflatunpınar’ı anlattı; Konya’nın güneyinin hoş iklimini ve serin akşamlarını övdü.
Bölüm 2Konya’dan Alanya’ya
Aynı yazıda okurlarına Konya’dan Alanya’ya inmeyi düşünüp düşünmediklerini sorar; yolun artık eskisi kadar maceralı olmadığını, ama İbradı ve Akseki’de mutlaka durulması gerektiğini yazar. Bu kasabalar çok sayıda Osmanlı âliminin ve kadısının yetiştiği yerlerdi. Ortaylı, Orta Anadolu’nun öteki kasabaları gibi onların da mimarisinin her gün değiştiğini, karakterlerini kaybetmeden görülmeleri gerektiğini söyler. Burdur’daki Sagalassos’u da aynı yolun bir kolu olarak önerir.
Bölüm 32025’te yeniden Beyşehir
Sekiz yıl sonra, 27 Temmuz 2025’teki yaz seyahat rotaları yazısında Kapadokya’dan Sultanhanı kervansaraylarına ve Konya’ya iner. Mevlâna Müzesi’ni anar, Karatay ve İnce Minareli medreselerin birlikte Selçuklu mimarisini kavratacağını yazar ve geziyi yine Beyşehir Gölü’ne, Kubadabad’a, Eflatunpınar’a ve Eşrefoğlu’na uzatmayı önerir; gölün balığının çok iyi olduğunu da ekler. Karaman üzerinden Toroslar’ı aşıp Silifke’ye inen yolu ise eylül için önerir.
Bölüm 4Rotayı nasıl kurduk
İki yazının Konya ve Beyşehir bölümlerini, 2017 yazısındaki Alanya inişiyle birleştirip üç güne böldük. Sagalassos’u, Ortaylı’nın Antalya önerileriyle kurduğumuz ayrı rotaya koyduk; Konya Ereğlisi’ni ve Karaman–Silifke yolunu yazılarda geçen seçenekler olarak bıraktık. Saatler, yol süreleri, yemek molaları ve uyarılar bize aittir.
1 / 4
Saygı kuralları
Ören yerlerinde duvarlara, sütunlara, lahitlere ve kaya mezarlarına tırmanma; işaretli yollardan ayrılma.
Yerden sikke, çanak çömlek parçası ya da işlenmiş taş alma; bulduğunu yerinde bırak. Kazı alanlarına ve çitle çevrili yerlere girme.
Camilere omuzları ve dizleri örten kıyafetle gir; kadınlar başını örter, ayakkabılar çıkarılır. Namaz vakitlerinde ve cuma öğlesinde ziyarete ara ver.
Eşrefoğlu ve Arslanhane gibi ahşap direkli camilerde içeride flaş kullanma, direklere ve boyalı yüzeylere dokunma.
Köylerde ve çarşılarda insanları, evlerin içini ve çocukları fotoğraflamadan önce izin iste.
Ortaylı Kapadokya’dan Konya’ya inerken yol üstündeki kervansarayları anar ve Sultanhanı’ndaki Alâeddin Keykubad Kervansarayı’nı içlerinde en görkemlisi sayar. 1229’da yapılan han Konya–Aksaray kervan yolunun konaklarındandı; anıtsal taç kapısı, ortasında küçük bir köşk mescidi olan avlusu ve bir bazilika gibi yükselen kışlık bölümüyle Selçuklu kervansaraylarının en büyüklerinden biridir.
Giriş ücretlidir. Ziyaret saatlerini gitmeden kontrol et.
2
Mevlâna Müzesi
Sultanhanı’ndan Konya’ya ≈ 1,5 saat · 75 dk kal
Ortaylı’nın Konya’da ilk andığı yer. Mevlâna Celâleddin-i Rûmî’nin türbesi ve Yeşil Kubbe’nin altındaki eski dergâh bugün müzedir; semahane, derviş hücreleri ve el yazmaları aynı avluda gezilir.
Ortaylı’ya göre Karatay ve İnce Minareli medreseleri birlikte Selçuklu mimarisini anlamaya yeter. Vezir Celâleddin Karatay’ın 1251’de yaptırdığı medrese bugün Çini Eserler Müzesi; kubbesini kaplayan firuze ve siyah çiniler, ertesi gün yerini göreceğin Kubadabad Sarayı’ndan çıkan çinilerle aynı salonlarda sergilenir.
Vezir Sahib Ata Fahreddin Ali’nin 1260’larda yaptırdığı medrese; taç kapısında iç içe geçen yazı şeritleri ve geometrik bezemeleriyle Selçuklu taş işçiliğinin en gösterişli örneklerinden. Adını veren ince minarenin üst bölümü 1901’de yıldırımla yıkıldı. İçinde bugün Taş ve Ahşap Eserler Müzesi var.
Ortaylı bu kaynak anıtını Hitit İmparatorluğu’nun en önemli eserlerinden, Helenizm’den önce bilinen en eski anıtsal çeşme, yani nymphaeum diye anar. Yaklaşık 3200 yıllık taş cephedeki tanrı figürlerinin ve kanatlı güneş kursunun önündeki havuzu bugün de kaynak suyu doldurur.
Kırsal bir ören yeridir, çevresinde hizmet azdır; su ve yiyecek al. Ziyaret düzenini gitmeden kontrol et.
6
Beyşehir · Eşrefoğlu Camii
Eflatunpınar’dan ≈ 25 dk · 90 dk kal
Ortaylı’nın Beylikler döneminin önemli anıtlarından saydığı cami, Eşrefoğlu Süleyman Bey’in 1296–1299 arasında yaptırdığı ahşap direkli bir yapıdır. Ardıç direklerin taşıdığı boyalı ahşap tavanı ve çini mihrabıyla Anadolu’nun ahşap direkli ortaçağ camilerinin en görkemlisi sayılır; 2023’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Öğle için göl kıyısına in: Ortaylı Beyşehir Gölü’nün balığını da över.
Ahşap iç mekân hassastır; içeride flaş kullanma. Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; saatleri gitmeden kontrol et.
7
Kubadabad Sarayı
Beyşehir’den gölün batı kıyısına, Gölyaka yönüne ≈ 1 saat · 60 dk kal
Ortaylı’nın önemli bir millî saray diye nitelediği Selçuklu yazlık sarayı. Alâeddin Keykubad’ın 1230’larda gölün batı kıyısında yaptırdığı sarayın bugün yalnız temelleri ayakta; ama buradan çıkan insan, hayvan ve yıldız biçimli çiniler Selçuklu saray hayatının bilinen en canlı görüntüleridir. Konya’da Karatay Medresesi’nde gördüğün çinilerin geldiği yere burada bakarsın.
Kazı alanıdır; çitlerin içine girme. Ziyarete açık olup olmadığını gitmeden kontrol et.
3. gün Toroslar’dan Akdeniz’e: İbradı, Akseki ve Alanya
8
İbradı ve Ormana
Beyşehir’den Toroslar’ı aşan dağ yoluyla ≈ 2,5–3 saat · 75 dk kal
Ortaylı Konya’dan Alanya’ya inmeyi önerirken İbradı ve Akseki’ye mutlaka uğranmasını ister: buralar pek çok Osmanlı âliminin ve kadısının yetiştiği kasabalardı. Ona göre bu kasabaların mimarisi her gün değişiyor, karakterlerini kaybetmeden görülmeleri gerek. İbradı’ya bağlı Ormana köyünde taş ve ahşaptan yapılmış eski evler hâlâ ayakta.
Toros yolları virajlı ve yer yer dardır; kışın kar yağar. Yol durumunu gitmeden kontrol et.
9
Akseki
İbradı’dan ≈ 30 dk · 60 dk kal
Toroslar’ın güney yamacında, çam ve sedir ormanlarıyla çevrili ilçe. Ortaylı’nın İbradı ile birlikte andığı âlimler ve kadılar kasabası; yamaçlara yayılan eski evlerin arasında yürü, öğle için kasabada otur.
Kasabada hizmetler sınırlıdır; yakıtını tamamla. Yol durumunu gitmeden kontrol et.
10
Alanya Kalesi ve Kızıl Kule
Akseki’den Manavgat üzerinden Alanya’ya ≈ 2 saat · 120 dk kal
Yolun Akdeniz’e indiği yer. Alâeddin Keykubad 1221’de Bizans’ın Kalonoros kalesini aldı ve kente kendi adını verdi; yarımadayı saran surlar, iç kale, liman kıyısındaki sekizgen Kızıl Kule ve tersane bu döneme aittir. Böylece Sultanhanı’nda başlayan yol, aynı sultanın kurduğu bir liman kentinde biter.
Kaleye çıkan yol diktir; gün batımında kalabalık olur. Kale ve Kızıl Kule saatlerini gitmeden kontrol et.
Bir günün daha mı var? Bursa.
İstanbul dışında
≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik
Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.
