Ana sayfa / Çanakkale / Rotalar
Gelibolu Yarımadası: şehitlikler ve Anzak Koyu
Fotoğraf: Adam Jones / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0
Editör rotası Yas ve anma

Gelibolu Yarımadası: şehitlikler ve Anzak Koyu

1915 Çanakkale Kara Savaşları'nda iki taraftan da on binlerce askerin öldüğü yarımadada bir anma günü: Kabatepe'deki tanıtım merkezinden Anzakların karaya çıktığı Arıburnu'na, Avustralya'nın anma yeri Lone Pine'a, 57. Alay Şehitliği'ne ve Conkbayırı'na, oradan yarımadanın güney ucundaki Çanakkale Şehitleri Anıtı'na. Avustralyalılar ve Yeni Zelandalılar için 25 Nisan'daki Anzak Günü şafak ayini burada yapılır. Duraklar arası araçla gidilir.

Süre1 gün
Yürüyüş≈ 2 km
Durak6
Bilet0
AP

AnatoliaPass editörleriYas ve anma koleksiyonu · son kontrol 23 Ekim 2026

Mustafa Kemal Atatürk (1881–1938)Hayatı, Millî Mücadele, Cumhuriyet ve AnıtkabirOku →
4 bölümde hikâye

Yarımadada yas

Bölüm 125 Nisan 1915

İtilaf donanmasının Boğaz'ı geçme girişimi 18 Mart 1915'te başarısız olunca kara harekâtı başladı. 25 Nisan sabahı Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu'nun (ANZAC) birlikleri Arıburnu'na, İngiliz ve Fransız birlikleri yarımadanın güney ucuna çıktı.

Bölüm 2Sekiz ay

Çarpışmalar Ocak 1916'daki tahliyeye kadar sürdü. Siperler kimi yerde birkaç metre arayla kazılmıştı; iki taraftan da on binlerce asker öldü, çok daha fazlası yaralandı ya da hastalandı.

Bölüm 3İki yasın yan yana durduğu yer

Yarımada bugün Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı olarak korunuyor; Türk şehitlikleri ile Commonwealth mezarlıkları birbirine birkaç yüz metre uzaklıkta. Arıburnu'ndaki anıtta Atatürk'e atfedilen ve 1934'e tarihlenen, burada yatan yabancı askerlerin “Mehmetçiklerle yan yana” uyuduğunu söyleyen sözler yazılı. Sözlerin kaynağı tarihçiler arasında tartışmalı; yine de anıt iki tarafın kaybını birlikte anmanın simgesi oldu.

Bölüm 4Anma günleri

Türkiye her yıl 18 Mart'ı Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü olarak anıyor. Avustralya ve Yeni Zelanda ise 25 Nisan'da, Anzak Günü'nde kayıplarını anıyor: yarımadadaki şafak ayini 1999'dan beri Arıburnu'nun kuzeyindeki Anzak Anma Alanı'nda yapılıyor, ardından Lone Pine'da Avustralya, Conkbayırı'nda Yeni Zelanda törenleri düzenleniyor. Törenlere katılmak için önceden kayıt ve giriş kartı gerekiyor.

1 / 4
Saygı kuralları
  • Bütün yarımada bir anma alanı: şehitliklerde ve mezarlıklarda sessiz ol, mezarların üstüne basma, anıtlara çıkma.
  • Türk şehitliklerinde de Commonwealth mezarlıklarında da yakınlarını anmaya gelenler var; dua eden ya da çiçek bırakan kimseyi fotoğraflama.
  • Siper izlerine ve işaretli yolların dışına girme; bazı alanlarda düşme tehlikesi var.
  • Tören günlerinde (18 Mart, 25 Nisan, 10 Ağustos) yollar kapanabilir; programı önceden kontrol et.

Yas ve anma (grief tourism), kaybı anmak ve yası paylaşmak için gidilen yerleri gezmek demek: şehitlikler, savaş mezarlıkları, anıtlar, tarihi mezarlıklar ve afetlerin hafıza müzeleri. Buradaki her yer resmî olarak ziyarete açık bir anma alanı; insanların hâlâ yasını yaşadığı çok yakın tarihli acıları ve tartışmalı yerleri bu koleksiyona almıyoruz. Bu yerlerde birileri hâlâ yakınını anıyor: sessiz ol, poz verme, dua eden kimseyi fotoğraflama.

Kendi versiyonunu yap
  1. 1

    Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi · Kabatepe

    Başlangıç: Eceabat'tan araçla ≈ 15 dk; yarımadayı gezmek için araç ya da tur gerekir · 90 dk kal

    Savaşın hikâyesini simülasyon salonlarıyla anlatan tanıtım merkezi. Yarımadayı dolaşmadan önce buradan başlarsan, sonraki duraklarda nerede durduğunu ve o sırtlarda neler yaşandığını daha iyi anlarsın.

    Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi · Kabatepe
    Fotoğraf: Aziz Akbiyik / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

    Ücret ve saatleri gitmeden kontrol et; bazı günlerde yoğun olabilir.

  2. 2

    Arıburnu ve Anzak Koyu

    Araçla ≈ 5 dk (4 km), sahil yolu · 45 dk kal

    Anzak birliklerinin 25 Nisan 1915 sabahı karaya çıktığı kıyı. Arıburnu Mezarlığı, yaklaşık 600 metrelik koy ve Atatürk'e atfedilen 1934 tarihli sözlerin yazılı olduğu anıt yan yana. Her yıl 25 Nisan'daki şafak ayini biraz kuzeydeki Anzak Anma Alanı'nda yapılır.

    Arıburnu ve Anzak Koyu
    Fotoğraf: Dudva / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Kıyıda dik ve kayan yamaçlar var; işaretli yollardan ayrılma. 25 Nisan törenlerine yalnızca önceden alınan giriş kartıyla katılınır; tarih ve kayıt koşullarını gitmeden kontrol et.

  3. 3

    Lone Pine (Kanlısırt) Mezarlığı ve Anıtı

    Araçla ≈ 5 dk (2 km), iç kesimdeki sırta · 30 dk kal

    Ağustos 1915'te ağır çarpışmaların yaşandığı Kanlısırt'ta, Commonwealth Savaş Mezarları Komisyonu'nun bakımındaki mezarlık ve mezarı bilinmeyen Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin adlarının yazılı olduğu anıt. Anzak Günü'nde Avustralya'nın anma töreni burada yapılır.

    Lone Pine (Kanlısırt) Mezarlığı ve Anıtı
    Fotoğraf: GaryBlakeley / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

    Mezar taşlarına dokunma, bırakılan çiçekleri ve eşyaları yerinden oynatma.

  4. 4

    57. Alay Şehitliği

    Araçla ≈ 5 dk (2 km), sırt yolu, kuzeye · 40 dk kal

    25 Nisan 1915'te Anzak çıkarmasını durdurmak için Mustafa Kemal'in emriyle taarruza kalkan 57. Piyade Alayı'nın şehitliği. Kabatepe–Conkbayırı yolu üzerinde, sembolik mezar taşları ve anıtıyla yarımadanın en çok ziyaret edilen yerlerinden.

    57. Alay Şehitliği
    Fotoğraf: Jorge Láscar / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

    Anma yeri: sessiz ol, mezar taşlarının arasında yürürken yollardan çıkma.

  5. 5

    Conkbayırı · anıtlar ve siper izleri

    Araçla ≈ 5 dk (2 km), sırt yolu · 50 dk kal

    Savaşın en kanlı çarpışmalarının yaşandığı sırt; Mustafa Kemal'in 10 Ağustos 1915 sabahı karşı taarruzu yönettiği yer. Atatürk anıtı, Yeni Zelanda anıtı ve Conkbayırı Mehmetçik kitabeleri yan yana; buradan Arıburnu ve Anzak Koyu görünür. Anzak Günü'nde Yeni Zelanda'nın töreni burada yapılır.

    Conkbayırı · anıtlar ve siper izleri
    Fotoğraf: Jorge Láscar / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

    Rüzgârlı ve gölgesiz bir tepe; su ve şapka al.

  6. 6

    Çanakkale Şehitleri Anıtı

    Araçla ≈ 40 dk (27 km), yarımadanın güney ucuna · 60 dk kal

    Morto Koyu'na bakan Hisarlık Tepe'deki 41,7 metrelik anıt 1960'ta açıldı; çevresinde şehitlik ve Boğaz'ın girişi. Günü burada, Boğaz'a bakarak bitir.

    Çanakkale Şehitleri Anıtı
    Fotoğraf: Julian Lupyan / Wikimedia Commons, CC0

    Resmî törenlerde ziyaret kısıtlanabilir; gitmeden kontrol et.

Bir günün daha mı var? Bursa.

İstanbul dışında

≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik

Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.

Haritada gör

Yürüyenler ne diyor

Bu rotada check-in yapan gezginler puan verebilir. Başkası veremez.

Toplulukta sor

Henüz puan yok

Bu rotayı yürüyen ilk gezginlerden biri ol. Sorun ya da önerin varsa toplulukta paylaş.

Rotayı yürüdükten sonra uygulamadaki check-in ile puan verebilirsin. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayına alınır.

Başka rotalar

Sıradaki gün

Bütün rotalar