Sumner-Boyd ve Freely’nin Üsküdar’ı, iskeleden Kız Kulesi’ne

Vapurdan inip Üsküdar’ın sultan camilerini sırayla dolaşan bir gün: Mihrimah Sultan, Yeni Valide, kıyıdaki Şemsi Paşa, Anadolu yakasının ilk camisi Rum Mehmet Paşa, Ahmediye, Sinan’ın Atik Valide Külliyesi, çinileriyle Çinili Cami ve gün batımında Kız Kulesi. Hilary Sumner-Boyd ile John Freely’nin Strolling Through Istanbul (1972) kitabındaki on dokuzuncu yürüyüşün Üsküdar kısmından derledik; saatleri, molaları ve pratik notları biz ekledik.

Süre1 gün (≈ 6 saat)

Yürüyüş≈ 4,5 km

Durak8

Bilet1

Kaynak: Hilary Sumner-Boyd (1913–1976) ve John Freely (1926–2017)Strolling Through Istanbul (1972) kitabının 19. bölümündeki Üsküdar yürüyüşünden derlendi · son kontrol 26 Ekim 2026

Bu rota, adı geçen kişinin yayımlanmış önerisinden AnatoliaPass editörlerince derlenmiştir; saatler, molalar ve pratik notlar bize aittir. Kişinin AnatoliaPass’i önerdiği ya da onayladığı anlamına gelmez.

4 bölümde hikâye

Sultanların yakası

Bölüm 1Kitap ve yazarları

Hilary Sumner-Boyd 1913’te New York’ta doğdu, orada ve İngiltere’de okudu; ömrünün büyük kısmını İstanbul’da, Robert College’da ders vererek geçirdi ve 2 Eylül 1976’da bu şehirde öldü. John Freely 1926’da Brooklyn’de doğdu; fizikçiydi, 1960’ta Robert College’da ders vermek için İstanbul’a geldi ve ömrü boyunca İstanbul’un, Osmanlı’nın ve bilim tarihinin üzerine onlarca kitap yazdı; 2017’de öldü. İkisinin birlikte yazdığı Strolling Through Istanbul 1972’de İstanbul’da Redhouse Press’ten çıktı ve gözden geçirilmiş baskılarla bugün de basılıyor.

Bölüm 2Khrysopolis’ten Üsküdar’a

Antik Khrysopolis, Bizans’ın Skutarion’u, Osmanlı’nın Üsküdar’ı: kitap semtin adının kökenini Bizans döneminden getirir. Yüzyıllar boyunca Anadolu’dan gelen kervanların ve hacı kafilelerinin İstanbul’a geçtiği iskele burasıydı; sultanlar ve vezirler de bu yüzden Üsküdar’a cami, kervansaray ve imaret yaptırdı.

Bölüm 3Dört hanım sultan

Rotanın camilerinin dördünü saray kadınları yaptırdı: Kanuni’nin kızı Mihrimah Sultan, II. Selim’in eşi Nurbanu Sultan, I. Ahmed’in eşi Kösem Sultan ve III. Ahmed’in annesi Gülnuş Sultan. Sinan’ın genç ve yaşlı iki dönemini aynı semtte görmek de mümkün: iskele başındaki Mihrimah ile tepedeki Atik Valide arasında otuz yılı aşkın bir zaman var.

Bölüm 4Kitabın yürüyüşü

Sumner-Boyd ve Freely yürüyüşe iskele meydanında başlar, kıyı boyunca Şemsi Paşa’ya iner, sonra yokuşları çıkarak Atik Valide’ye ve Çinili Cami’ye varır; bölümü Kız Kulesi’ne ve Adalar’a bakarak bitirirler. Adalar ayrı bir günlük gezi olduğu için bu rotada yalnız Üsküdar kısmını aldık; dönüşte Salacak sahilinde Kız Kulesi’ne bakarak günü kapatabilirsin.

Saygı kuralları

Camilere omuzları ve dizleri örten kıyafetle gir; kadınlar başını örter, ayakkabılar girişte çıkarılır.
Namaz vakitlerinde ve cuma öğlesinde camilerin içi ziyarete kapanır; bu saatlerde avluda bekle ya da bir sonraki durağa geç.
Türbelerde ve hazirelerde sesini alçak tut, mezar taşlarına oturma ya da yaslanma.
Dua edenleri ve mahalle sakinlerini izin almadan fotoğraflama.
Atik Valide ve Çinili yokuşları diktir; rahat ayakkabı giy, yazın suyunu yanına al.
Kız Kulesi’ne giden teknelere yalnız resmî iskelelerden bin; kıyıda pazarlıkla tekne tutma.

Kendi versiyonunu yap

10:00
1

Mihrimah Sultan Camii · İskele Camii

Başlangıç: Üsküdar iskelesi (Eminönü, Karaköy ya da Beşiktaş’tan vapurla); iskelenin tam karşısı · 25 dk kal

Kanuni’nin kızı Mihrimah Sultan için Mimar Sinan’ın 1540’ların sonunda bitirdiği cami; iskelenin karşısında yüksek bir set üzerinde durur ve halk arasında adını da iskeleden alır. Önündeki geniş son cemaat yeri ve şadırvan, vapurdan inenleri karşılayan bir giriş gibidir. Kıyı yolu açılmadan önce cami suyun hemen kenarındaydı.

Fotoğraf: Mrs.Akchays / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; vakitleri gitmeden kontrol et.
10:35
2

Yeni Valide Camii

Meydanın güneyine, caddenin karşısına ≈ 3 dk · 25 dk kal

III. Ahmed’in annesi Gülnuş Emetullah Sultan adına 1708–1710’da yapılan külliye; Üsküdar’da saray kadınlarının yaptırdığı büyük camilerin sonuncusu. Avlu duvarının köşesindeki türbe dikkat çeker: Gülnuş Sultan’ın kabri, üstü açık bırakılmış, demir kafesli bir türbededir.

Fotoğraf: İhsan Deniz Kılıçoğlu / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; vakitleri gitmeden kontrol et.
11:10
3

Şemsi Paşa Camii

Kıyı boyunca güneybatıya ≈ 6 dk · 25 dk kal

Sinan’ın vezir Şemsi Ahmed Paşa için 1580’de denizin kenarına yaptığı küçük külliye: cami, medrese ve banisinin türbesi. Suya bu kadar yakın duran camilerin sayısı azdır; avludan Sarayburnu’na ve tarihi yarımadanın siluetine bakılır. Medrese uzun yıllar kütüphane olarak kullanıldı.

Fotoğraf: Dosseman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
11:45
4

Rum Mehmet Paşa Camii

Şemsi Paşa’nın kapısının karşısındaki sokaktan yokuş yukarı ≈ 4 dk · 20 dk kal

Fetihten kısa süre sonra, 1471’de yapılan cami Anadolu yakasının ilk Osmanlı camisi sayılır. Bizans asıllı vezir Rum Mehmed Paşa’nın yaptırdığı yapının tuğla-taş örgüsü ve yüksek kasnaklı kubbesi Bizans yapı geleneğinden izler taşır.

Fotoğraf: Darwinek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Namaz araları dışında kapısı kapalı olabilir; gitmeden kontrol et.
12:20
5

Ahmediye Külliyesi

≈ 8 dk, güneydoğuya · 20 dk kal

1722’de Eminzade Hacı Ahmed Paşa’nın yaptırdığı küçük külliye; kaynaklarda banisi İbnü’l-Emin Ahmed Ağa diye de geçer. Köşedeki cami, medrese, kütüphane, sebil ve çeşmeler sıkışık bir arsaya ustalıkla yerleştirilmiştir; Lale Devri’nin süslemeleri klasik planla bir arada.

Fotoğraf: Dosseman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
13:00
6

Atik Valide Külliyesi

≈ 10 dk, yokuş yukarı, Toptaşı’na · 45 dk kal

II. Selim’in eşi, III. Murad’ın annesi Nurbanu Sultan için Sinan’ın yaptığı külliye; 1570’lerin başında planlanan cami genişletilerek 1580’lerde tamamlandı. Avlunun çevresindeki medrese, darüşşifa, kervansaray ve imaretle tepenin üstüne kurulmuş küçük bir şehir gibidir. İçerideki İznik çinileri ve kalem işleri durmaya değer.

Fotoğraf: Francesco Bini / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Namaz vakitlerinde ziyarete ara verilir; vakitleri gitmeden kontrol et.
14:00
7

Çinili Camii

≈ 8 dk, doğuya · 25 dk kal

I. Ahmed’in eşi Kösem Sultan’ın 1640’ta yaptırdığı küçük cami; adını iç duvarlarını baştan sona kaplayan çinilerden alır. Yanındaki Çinili Hamam ve sıbyan mektebi aynı vakfın parçasıdır. Mahallenin içinde, kalabalıktan uzak bir köşede.

Fotoğraf: Karakalem / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Namaz araları dışında kapısı kapalı olabilir; gitmeden kontrol et.
15:30
8

Salacak · Kız Kulesi

Çinili’den Üsküdar’a otobüsle ya da ≈ 25 dk yokuş aşağı, sonra sahil boyunca Salacak’a ≈ 15 dk · 75 dk kal

Kitap Üsküdar’ı Kız Kulesi’ne ve Adalar’a bakarak bitirir. Kıyının birkaç yüz metre açığındaki adacıkta duran kule yüzyıllar boyunca gözetleme yeri, deniz feneri ve karantina istasyonu olarak kullanıldı; bugünkü yapı büyük ölçüde 18. ve 19. yüzyıl onarımlarından kalır. Salacak sahilinde çay iç, gün batımında tarihi yarımadanın siluetini seyret.

Fotoğraf: Sonse / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Kuleye tekneyle gidilir; sefer saatleri ve giriş ücreti mevsime göre değişir, gitmeden kontrol et.

€32 Kız Kulesi tekne + girişDetay

Bu rotanın bütün biletleri

Kız Kulesi tekne + giriş€32

Kişi başı toplam€32

Çok yakında satışta

Paket indirimi sepette otomatik uygulanır. Tarih seçtiğinde kapalı günlere göre kontrol ederiz. 24 saate kadar ücretsiz iptal.

Rehberle yürü

Aynı rota, lisanslı bir rehberle, en fazla 8 kişi.

Saatlik€30'dan

Rehber seç

Gitmeden önce

Camiler için diz ve omuz kapalı
Rahat ayakkabı; çoğu yer arnavut kaldırımı
Rotayı indir; bazı duraklarda telefon çekmez
Çay ve vapur için biraz nakit

Bir günün daha mı var? Bursa.

İstanbul dışında

≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik

Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.

Haritada gör