Ana sayfa / Kocaeli ve İzmit Körfezi / Rotalar
17 Ağustos 1999: Marmara depreminin hafızası
Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Editör rotası Yas ve anma

17 Ağustos 1999: Marmara depreminin hafızası

17 Ağustos 1999 gecesi saat 03.02'de 45 saniye süren 7,4 büyüklüğündeki deprem İzmit Körfezi çevresinde on binlerce insanın ölümüne, yaralanmasına ve evsiz kalmasına yol açtı. Adapazarı'ndaki deprem müzesinden İzmit'teki anma ve farkındalık müzesine, kıyısı denize gömülen Değirmendere'den adların taşlara yazıldığı Yalova'daki anıta uzanan bir gün: yası tutmak kadar depreme hazırlanmayı da anlatan bir rota.

Süre1 gün
Yürüyüş≈ 1 km
Durak4
Bilet0
AP

AnatoliaPass editörleriYas ve anma koleksiyonu · son kontrol 23 Ekim 2026

4 bölümde hikâye

45 saniye

Bölüm 103.02

17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de, merkez üssü Gölcük yakınlarında olan 7,4 büyüklüğündeki deprem 45 saniye sürdü. Kocaeli, Sakarya, Yalova, Düzce, Bolu ve İstanbul başta olmak üzere bütün bölge sarsıldı; insanların çoğu yataklarındaydı.

Bölüm 2Kayıp

Resmî rakamlara göre 17.480 kişi öldü, 23.781 kişi yaralandı; 2010'daki Meclis araştırması raporu ölü sayısını 18.373 olarak verdi. Yüz binlerce kişi evsiz kaldı. Gölcük'te Değirmendere'nin kıyısındaki Çınarlık Meydanı'nın bir bölümü denize gömüldü.

Bölüm 3Hafıza yerleri

Adapazarı Deprem ve Kültür Müzesi 2004'te açıldı; İzmit Belediyesi'nin 17 Ağustos Deprem Anma ve Farkındalık Müzesi Cephanelik'te. Yalova'da hayatını kaybedenlerin adlarının yazılı olduğu anıt, depremin ilk yılında açıldı. Her yıl 17 Ağustos'ta saat 03.02'de bu anıtların önünde anma yapılıyor.

Bölüm 4Unutmamak, hazırlanmak

Bu müzeler yalnızca yası değil hazırlığı da anlatıyor: simülasyon odalarında depremin nasıl hissettirdiğini yaşatıyor, o anda ve sonrasında ne yapılması gerektiğini gösteriyor.

1 / 4
Saygı kuralları
  • Bu acı hâlâ çok yakın: anıtlarda ve müzelerde yakınlarını kaybetmiş insanlarla karşılaşabilirsin. Sessiz ol, adların önünde poz verme.
  • Anma törenlerinde (17 Ağustos, 03.02) aileler ön sırada: törenleri uzaktan izle, kimseyi izinsiz fotoğraflama.
  • Simülasyon odaları sarsıntı, ses ve toz içerir; kalp rahatsızlığı olanlar, hamileler ve küçük çocuklar için uygun olmayabilir.

Yas ve anma (grief tourism), kaybı anmak ve yası paylaşmak için gidilen yerleri gezmek demek: şehitlikler, savaş mezarlıkları, anıtlar, tarihi mezarlıklar ve afetlerin hafıza müzeleri. Buradaki her yer resmî olarak ziyarete açık bir anma alanı; insanların hâlâ yasını yaşadığı çok yakın tarihli acıları ve tartışmalı yerleri bu koleksiyona almıyoruz. Bu yerlerde birileri hâlâ yakınını anıyor: sessiz ol, poz verme, dua eden kimseyi fotoğraflama.

Kendi versiyonunu yap
  1. 1

    Adapazarı Deprem ve Kültür Müzesi

    Başlangıç: Adapazarı merkez, Kavaklar Caddesi · 60 dk kal

    Yapımına 2000'de başlanan, 2004'te açılan ve Adapazarı Belediyesi'nin işlettiği müze. Eğik sütunları ve kırık kirişleriyle binanın kendisi depremi anlatıyor; içeride 1967 ve 1999 depremlerinin fotoğrafları, yıkılan binalardan malzemeler ve sarsıntıyı yaklaşık 45 saniye boyunca yaşatan bir simülatör var. Bir bölümde hayatını kaybedenlerin adları cam kristallere yazılı.

    Adapazarı Deprem ve Kültür Müzesi
    Fotoğraf: Acar54 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Saat ve giriş koşullarını gitmeden kontrol et; simülatör kalp rahatsızlığı olanlar için uygun olmayabilir.

  2. 2

    İzmit 17 Ağustos Deprem Anma ve Farkındalık Müzesi

    Araçla ≈ 45 dk (≈ 45 km), batıya, İzmit Cephanelik · 60 dk kal

    İzmit Belediyesi'nin Cephanelik'te 1.740 metrekarelik alanda yaptırdığı müze 17 tematik adımdan oluşuyor. Simülasyon odası sarsıntıyı, sesi, tozu ve ışığı yeniden yaşatıyor; ardından İzmit ve Gölcük fotoğraflarından oluşturulmuş üç boyutlu bir sokak geliyor. Önündeki küçük amfide bir anma heykeli duruyor.

    İzmit 17 Ağustos Deprem Anma ve Farkındalık Müzesi
    Fotoğraf: Kocaeligönüllüsü / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Açılış gün ve saatlerini gitmeden İzmit Belediyesi’nden kontrol et; simülasyon odası küçük çocuklar ve kalp rahatsızlığı olanlar için uygun olmayabilir.

  3. 3

    Değirmendere sahili · Çınarlık

    Araçla ≈ 30 dk (≈ 25 km), körfezin güney kıyısına, Gölcük · 40 dk kal

    Deprem sırasında Değirmendere'nin Çınarlık Meydanı'nın bir bölümü denize gömüldü; çay bahçesinin ve kıyı yapılarının kalıntıları bugün kıyının yaklaşık 180 metre açığında, 18–55 metre derinlikte duruyor. Kıyıdan yalnızca deniz görünür. Birkaç kilometre doğudaki Gölcük'te, Kavaklı sahilindeki Deprem Anıtı'nda her yıl 03.02'de anma yapılır.

    Değirmendere sahili · Çınarlık
    Fotoğraf: Serdar Timur / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Sualtı kalıntılarına dalış yalnızca lisanslı dalış merkezleriyle yapılabilir. (Fotoğraf: Değirmendere ve körfez, kuşbakışı.)

  4. 4

    Yalova 17 Ağustos Deprem Anıtı

    Araçla ≈ 1 saat (≈ 55 km), körfez kıyısından batıya · 40 dk kal

    Depremin ilk yılında açılan anıt, Yalova'da hayatını kaybedenlerin adlarının yazılı olduğu mermer bloklardan oluşuyor; kaynaklar adların sayısını 2.500'ün üzerinde veriyor. Sahile yakın 17 Ağustos Parkı'nda; her yıl 17 Ağustos'taki anma burada yapılır.

    Yalova 17 Ağustos Deprem Anıtı
    Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

    Adların önünde poz verme; aileler buraya yakınlarını anmak için geliyor.

Bir günün daha mı var? Bursa.

İstanbul dışında

≈ 2 sa 15 dk · hızlı feribot + otobüs · Günübirlik

Neden burada: İlk Osmanlı başkenti. Yeşil Cami, Ulu Cami ve Koza Han rahat bir günübirlik; İstanbul'da dört günden fazla kalıyorsan öneriyoruz. Bu rotanın parçası değil.

Haritada gör

Yürüyenler ne diyor

Bu rotada check-in yapan gezginler puan verebilir. Başkası veremez.

Toplulukta sor

Henüz puan yok

Bu rotayı yürüyen ilk gezginlerden biri ol. Sorun ya da önerin varsa toplulukta paylaş.

Rotayı yürüdükten sonra uygulamadaki check-in ile puan verebilirsin. Yorumlar kısa bir kontrolden sonra yayına alınır.

Başka rotalar

Sıradaki gün

Bütün rotalar